Nie tylko in vitro – alternatywne metody leczenia niepłodności, które warto rozważyć

In vitro jest jedną z metod leczenia niepłodności, ale nie zawsze stanowi pierwszy ani jedyny możliwy krok. U wielu par skuteczne bywają mniej inwazyjne procedury, dobrane na podstawie dokładnej diagnostyki. Specjaliści z polmedis.pl podkreślają, że właśnie dlatego leczenie niepłodności powinno zaczynać się od analizy przyczyn, a nie od gotowego schematu. Oto przegląd metod, które często poprzedzają lub uzupełniają procedurę in vitro.

Inseminacja domaciczna i leczenie hormonalne

Inseminacja domaciczna (IUI) to jedna z najczęściej stosowanych metod leczenia niepłodności na wczesnym etapie. Polega na podaniu odpowiednio spreparowanego nasienia bezpośrednio do jamy macicy podczas owulacji. Zabieg jest krótki, bezbolesny i wykonywany ambulatoryjnie. Najczęściej łączony jest z leczeniem hormonalnym, którego celem jest wywołanie lub wzmocnienie owulacji. W terapii stosuje się m.in. cytrynian klomifenu, letrozol lub gonadotropiny. Skuteczność inseminacji zależy od wieku kobiety, jakości nasienia i przyczyny niepłodności. Zwykle wykonuje się od 3 do 6 prób przed rozważeniem in vitro, ale nie jest to regułą.

Laparoskopia i poszerzona diagnostyka specjalistyczna

U części pacjentek przyczyna niepłodności ma charakter anatomiczny i wymaga leczenia zabiegowego. W takich przypadkach wykonywana jest laparoskopia diagnostyczno-operacyjna, która pozwala ocenić jamę brzuszną, jajowody i narządy miednicy mniejszej. Podczas jednego zabiegu możliwe jest usunięcie ognisk endometriozy, zrostów lub torbieli jajników. Równolegle często prowadzona jest diagnostyka hormonalna i specjalistyczna, aby uchwycić zaburzenia, które nie są widoczne w podstawowych badaniach. Takie postępowanie pozwala czasem przywrócić naturalną płodność lub zwiększyć skuteczność dalszego leczenia.

Najczęściej wykonywane badania uzupełniające to:

• TSH, FT3, FT4, przeciwciała anty-TPO i anty-TG – diagnostyka endokrynologiczna,
• AMH, FSH, LH, estradiol, progesteron – ocena gospodarki hormonalnej,
• przeciwciała antyfosfolipidowe, ANA, NK – diagnostyka immunologiczna,
• HSG lub sono-HSG – ocena drożności jajowodów,
• USG transwaginalne i rezonans miednicy w wybranych przypadkach.

Diagnostyka immunologiczna i endokrynologiczna – kiedy ma sens?

Niepłodność bywa związana z zaburzeniami pracy układu odpornościowego lub hormonalnego, nawet przy prawidłowych wynikach podstawowych badań. Diagnostyka immunologiczna rozważana jest m.in. przy nawracających poronieniach lub niepowodzeniach implantacji. Obejmuje ocenę aktywności komórek NK oraz obecność autoprzeciwciał. Z kolei diagnostyka endokrynologiczna pozwala wykryć choroby tarczycy, hiperprolaktynemię czy insulinooporność. Wówczas wdrożenie odpowiedniego leczenia farmakologicznego może znacząco poprawić szanse na ciążę. Często te działania stanowią przygotowanie do dalszych procedur lub pozwalają ich uniknąć.